x
Cuddio'r dudalen

6 Cam i’w Cymryd Os Wyt Ti’n Cael Dy Fwlio

Mae’r wythnos hon yn Wythnos Gwrth-fwlio 2018 ac rydym yn cynnal ymgyrch drwy’r wythnos yma ar Meic gydag erthyglau a fideos ar y pwnc. Edrycha ar y dolenni i’n herthyglau eraill  ar waelod yr erthygl yma wrth iddynt ymddangos yn ystod yr wythnos.

To read this article in English click here.

Bwlio ydy pan fydd rhywun yn gwneud rhywbeth drosodd a throsodd sydd yn achosi niwed i rywun arall yn emosiynol neu’n gorfforol. Os wyt ti’n dioddef gyda bwlio ac yn teimlo’n anobeithiol am y peth, deall bod hyn yn gallu, ac y dylai, stopio. Nid yw bwlio yn dderbyniol ar unrhyw adeg. Mae gan yr ysgol a’r llywodraeth leol ddyletswydd gyfreithiol i’w atal. Dyma 6 cam i’w cymryd os wyt ti’n cael dy fwlio.


1. Siarad

Os wyt ti’n cael dy fwlio, mae’n debyg byddi di’n teimlo’n ddrwg ac angen cymorth a chefnogaeth rhywun arall. Ymestyn allan a siarad gyda rhywun ti’n ymddiried ynddynt am yr hyn sy’n digwydd. Gall hyn fod yn rhiant, hoff athro neu ffrind gorau. Bydd hyn yn rhoi’r gefnogaeth emosiynol sydd ei angen arnat ti. Gall hefyd helpu ti i daflu goleuni ar bethau. Efallai bydd rhywun arall yn gallu adnabod unrhyw beryglon sydd ddim yn amlwg i ti. Efallai gallant awgrymu strategaethau i ymdopi. Mae rhannu’r baich yn gallu tynnu’r pwysau oddi arnat ti.

2. Cyfathrebu gyda’r bwlïod

Pobl normal yw’r bwlïod hefyd. Os wyt ti’n teimlo’n ddigon hyderus, ac os yw’n ddiogel, yna beth am geisio siarad gyda’r bwlïod? Efallai nad ydynt yn sylweddoli’r effaith mae eu geiriau neu weithred yn ei gael arnat ti. Gofyn iddynt ddychmygu sut bydda’n nhw’n teimlo yn dy sefyllfa di. Os ydynt yn fodlon, efallai gallech chi ddod i gytundeb iddynt stopio. Os wyt ti’n cael dy fwlio gan fwy nag un person, yna ceisia gael sgwrs gyda phob un yn ei dro. Gall hyn roi mwy o gyfle i ti i gael dweud popeth yr hoffet heb ofni gorfod dweud o flaen grŵp mawr. Os yw’r bwlio yn gorfforol, ac nad yw’n bosib trafod pethau heb berygl o niwed corfforol, yna byddai’n well osgoi’r cam yma. Paid gosod dy hun mewn sefyllfa beryglus!!

**Os wyt ti wedi cael dy ymosod yn gorfforol, yn yr ysgol neu y tu allan, mae posib adrodd hyn i’r heddlu fel ymosodiad. Os nad yw’n bosib dilyn achos swyddogol yna cysyllta â Swyddog Cyswllt yr Heddlu yn dy ysgol. Efallai gallant helpu wrth rybuddio’r bwlïod.**

3. Edrych ar ôl dy hun

Beth fedri di ei wneud fydd yn helpu ti i ymdopi? Mae bwlio yn gallu cael effaith corfforol ac emosiynol ar rywun felly mae’n bwysig iawn i edrych ar ôl dy hun ymhob cam o’r broses. Mae gan Bullying UK lawer o awgrymiadau i gadw dy hun yn iach yn feddyliol a ble i gael cefnogaeth ychwanegol pan fyddi di ei angen fwyaf.

4. Gwneud apwyntiad i siarad a’r ysgol

Os nad yw pethau’n gwella, yna efallai ei fod yn hen bryd gwneud rhywbeth yn swyddogol. Siarada gydag oedolyn rwyt ti’n ymddiried ynddynt. Gofynna iddynt i drefnu apwyntiad gydag athro neu bennaeth blwyddyn i weld sut gallan nhw dy gefnogi. Mae’n rhaid i bob ysgol gael polisi gwrth fwlio. Efallai ei fod ar wefan yr ysgol neu gofynna amdano gan fod gen ti hawl i gael mynediad iddo. Bydd y polisi yn nodi’r camau dylai’r ysgol ei gymryd i gefnogi rhywun sydd yn cael ei fwlio a rhoi diwedd arno. Yn y cyfnod yma, dylai’r ysgol osod camau i helpu. Mae’n bwysig siarad gydag oedolyn cefnogol am yr hyn sydd wedi bod yn digwydd pob dydd. Bydd hyn yn helpu ti, ac yn rhoi cyfle i gofnodi’r holl ddigwyddiadau o fwlio i gefnogi dy achos yn yr ysgol ymhellach.

5. Dilyn i fyny

Os yw’r bwlio’n parhau, ac os nad yw’r ysgol yn gwneud digon i atal hyn, neu fod y camau sydd wedi’u cymryd ddim yn gweithio, dylai dy rieni/gwarchodwyr fynd yn ôl i’r ysgol am gyfarfod arall. Gallant ystyried camau pellach i ddatrys y broblem. Yn y cyfnod yma, efallai byddai’n syniad ysgrifennu llythyr i’r ysgol, yn dweud bod y bwlio’n parhau.

6. Gwneud cwynion swyddogol

I’r ysgol:

Os wyt ti’n teimlo nad yw’r ysgol yn gwneud digon efallai bydd dy rieni/gwarchodwyr eisiau ystyried gwneud cwyn i’r ysgol. Y ffordd orau i wneud hyn ydy wrth ysgrifennu llythyr i’r pennaeth. Mae gan BulliesOut lythyrau templed gwych i wneud cwyn.

I Lywodraethwyr yr Ysgol:

Os nad yw pethau’n newid, neu fod pethau’n waeth ers gwneud cwyn i’r pennaeth, ac os wyt ti’n teimlo nad yw’r ysgol wedi gwneud yr hyn y dylent, yna efallai mai dyma’r amser i fynd yn uwch. Gyrra gwyn i’r Bwrdd Llywodraethwyr i weld os yw’n bosib datrys pethau ar y lefel yma. Mae’r ysgol a’r pennaeth yn atebol i’r bwrdd. Edrycha ar dempled llythyr cwyn i fyrddau llywodraethwyr ysgolion ar wefan BulliesOut (Saesneg yn unig).

I’r Awdurdod Addysg:

Mae angen i ti sicrhau bod yr ysgol wedi cael digon o amser i ymateb a gweithredu ar y cwynion. Gall disgwyl fod yn anodd, ond mae’n rhan bwysig o’r broses. Os nad yw’r camau cynt wedi datrys pethau, mae yna opsiynau pellach i’w hystyried. Y cam nesaf i dy rieni/gwarchodwyr ydy gwneud cwyn i’r Awdurdod Addysg Leol. Mae manylion y swyddfa ar wefan dy gyngor lleol. Mae yna dempled ar gyfer y llythyr yma ar wefan BulliesOut hefyd (Saesneg yn unig).

I’r Ombwdsman:

Os nad yw’r Awdurdod Lleol yn datrys pethau yna gall dy rieni/gwarchodwyr fynd at yr Ombwdsman Llywodraeth Leol. Maent yn gorff amhleidiol ac annibynnol sydd yn archwilio cwynion y cyhoedd am y cyngor. Darganfydda’ sut i wneud cwyn ar wefan BulliesOut.

I Gynulliad Cenedlaethol Cymru:

Mae’n debyg y bydd pethau wedi digwydd yn barod i ddatrys y broblem, a’r gobaith ydy na fyddi di’n cyrraedd y cam yma. Ond mae’n bwysig i ti ddeall bod gan y llywodraeth ddyletswydd i weithredu pan ddaw at fwlio. Mae Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn yn dweud bod gan blant yr hawl i fyw yn rhydd o niwed a chamdriniaeth. Mae’r Comisiynydd Plant yn gyfrifol am sicrhau bod yr hawliau yma yn cael eu cyflawni yng Nghymru. Gallet ti hefyd feddwl am siarad gyda’r AS lleol am yr hyn sydd wedi bod yn digwydd. Os nad wyt ti’n cael ateb y cam olaf fydda gysylltu ag Ysgrifennydd Gwladol Cymru.

Angen gwybodaeth bellach?

Gobeithiwn wir na fydd rhaid i ti ddilyn pob cam yn y rhestr uchod, ond mae’r camau yma yn agored i ti os oes angen. Os yw unrhyw beth yn yr erthygl yma yn aneglur neu os hoffet siarad ymhellach yna cysyllta â Meic.

Mae Meic yn llinell gymorth, gwybodaeth ac eiriolaeth i blant a phobl ifanc 0 i 25 oed yng Nghymru. Rydym yn agored o 8am i hanner nos, 7 diwrnod yr wythnos. Mae posib cysylltu ar y ffôn (080880 23456), neges testun (84001) ac ar y we yn rhad ac am ddim.

Ymgyrch Wythnos Gwrth-Fwlio Meic:

Hawl i Beidio Cael Dy Fwlio

Dewis Parch Yn Wythnos Gwrth-fwlio

Seiberfwlio: Stop Siarad Cefnogi

10 Ffaith a Chymorth Seiberfwlio