x
Cuddio'r dudalen

Cyngor Cychwyn Ysgol Uwchradd

Wyt ti’n cychwyn yn yr ysgol uwchradd am y tro cyntaf eleni? Poeni am fynd ar goll mewn ysgol fawr, gwneud ffrindiau newydd neu’r gwaith ychwanegol? Mae gan Meic gyngor i’w rannu yn ein canllaw goroesi’r ysgol uwchradd.

To read this article in English – click here

un marblen yng nghanol marblis erthygl cychwyn ysgol uwchradd

.

1. Nid ti yw’r unig un

Mae yna filoedd o bobl ifanc eraill dros Gymru sydd yn yr un sefyllfa. Pobl sydd yn nerfus, pryderus, yn poeni, teimlo cyffro a bob math o deimladau eraill! Bydd y mwyafrif o bobl sydd yn symud i fyny i’r uwchradd yn teimlo’r un ffordd, gwaeth efallai, ac mae hyn yn iawn. Mae’n naturiol i ti deimlo’n nerfus gan fod hwn yn un o’r digwyddiadau mawr sydd yn digwydd ym mywyd rhywun.

.

2. Chwilio am gymorth

Mae’r ysgol a’r athrawon yn deall bod hyn yn rhywbeth mawr i rywun ac mae gan y mwyafrif o ysgolion llawer iawn o gefnogaeth a chymorth ar gael i ddisgyblion newydd blwyddyn 7. Bydd gen ti diwtor dosbarth sydd yn dy gofrestru ddwywaith y dydd; gallant helpu gydag unrhyw gwestiynau neu bryderon sydd gen ti. Bydd gen ti bennaeth blwyddyn hefyd, mentoriaid dysgu, cwnsler neu swyddogion llesiant gallet ti siarad â nhw. Efallai bydd yna ddisgyblon hŷn yn tywys disgyblion newydd o gwmpas ac yn helpu iddynt setlo. Cofia holi unrhyw gwestiynau neu ofyn am gyngor.

.

3. Gwahanu ffrindiau ysgol gynradd

Efallai byddi di’n cael dy wahanu oddi wrth dy ffrindiau ysgol gynradd, ond mae’n debyg bydd yna bobl eraill o’r ysgol yn dy ddosbarth. Efallai dy fod di’n gwybod pwy sydd yn dy ddosbarth cyn cychwyn. Gallech chi gytuno i gadw efo’ch gilydd am yr ychydig ddyddiau cyntaf tra rydych chi’n gwneud ffrindiau newydd. Ceisia beidio poeni gormod am gael dy wahanu oddi wrth ffrindiau, ond i deimlo cyffro yn lle hynny am wneud ffrindiau newydd. Cei weld ffrindiau ysgol gynradd yn yr egwyl ac amser cinio felly paid poeni.

.

4. Gwneud ffrindiau newydd

Mae rhai pobl yn ei chael yn haws gwneud ffrindiau newydd, yn enwedig os wyt ti’n swil, ond efallai byddai’n help cofio bod pawb yn yr un sefyllfa ac eisiau gwneud ffrindiau newydd. Cyflwyna dy hun i rywun gwahanol bob dydd. Meddylia am gwestiynau i’w gofyn i ddarganfod mwy amdanynt – bydd hyn yn helpu chi i ddarganfod pethau cyffredin. Ceisia beidio canolbwyntio ar un ffrind yn unig, gall hyn fod yn anodd os ydynt yn sâl o’r ysgol. Bydd gwneud nifer o ffrindiau yn rhoi mwy o gefnogaeth ac yn ehangu dy ddiddordebau hefyd. Bydda’n ti dy hun a chofia bod pawb yn yr un sefyllfa ac yn ceisio gwneud ffrindiau newydd.

.

5. Mynd ar goll!

Byddi di’n cael amserlen gyda’r holl wersi, pwy yw’r athro a rhifau’r ystafell ddosbarth. Mae’r athrawon yn deall bod dod i adnabod ysgol newydd yn gallu cymryd amser ac mae’n debyg byddant yn sympathetig os wyt ti’n cael trafferth darganfod lle i fod. Mae’n debyg bydd yn cymryd wythnos neu ddau i ddod i’r arfer â newid o un wers i’r llall a gwybod i ble rwyt ti’n mynd. Gofynna i athro neu ddisgybl hŷn os wyt ti ar goll.

.

6. Ymdopi gyda gwaith cartref

Bydd yna wahaniaeth mawr yn y swm o waith rwyt ti’n ei gael yn yr ysgol uwchradd o gymharu â’r ysgol gynradd. Efallai bydd y swmp o waith cartref yn llethol i gychwyn. Efallai mai un darn o waith cartref oeddet ti’n ei gael yn yr ysgol gynradd, ond byddi di’n cael gwaith cartref i sawl pwnc mewn un diwrnod o bosib.

Bydda’n drefnus. Gosod amser a lle i’w gwblhau, ar ôl yr ysgol neu yn fuan fin nos efallai. Gwna’r gwaith pan fydd y wers yn dal i fod yn ffres yn dy feddwl, a phaid gadael i bethau bentyrru fel ei fod yn ormod i ti – cadwa ar ben pethau. Os nad wyt ti’n deall y gwaith cartref yna gofynna i’r athro – mae’n llawer gwell gofyn yn hytrach nag peidio rhoi’r gwaith i mewn pan ddaw’r amser. Os yw pethau’n ormod a fedri di ddim ymdopi, yna siarada gyda dy rieni, tiwtor dosbarth neu athro fydd yn gallu helpu ti i feddwl am ffyrdd i ymdopi.

.

7. Bwlio

Mae bwlio yn rhywbeth mae llawer o bobl ifanc yn poeni amdano wrth symud i’r ysgol uwchradd. Mae gan bob ysgol bolisi gwrth fwlio ac yn awyddus i stopio bwlio cyn i bethau fynd y tu hwnt i reolaeth. Edrycha ar wefan yr ysgol i weld y polisi bwlio, neu gofynna i’r ysgol. Y cam cyntaf pwysicaf gyda bwlio ydy dweud wrth rywun. Os yw cael y geiriau allan i ddweud wrth rywun gartref neu yn yr ysgol yn anodd, yna gallet ti gysylltu â Meic unrhyw amser rhwng 8yb a hanner nos, 7 diwrnod yr wythnos. Bydd Meic yn gwrando, yn siarad trwy’r opsiynau ac yn gallu helpu ti i siarad gyda’r ysgol.

Felly pob lwc i bawb sydd yn cychwyn yn yr ysgol uwchradd gennym ni oll yma ym Meic. Fedri di wneud hyn! 💪🏽🙌🏾👌