x
Cuddio'r dudalen

Cyngor Cadw’n Ddiogel Mewn Dŵr Agored

Nid oes dim gwell mewn tywydd poeth nag nofio mewn dŵr oer, yn cael hwyl gyda ffrindiau a theulu. Ond gall dŵr agored fod yn beryglus ac mae’n bwysig deall sut i gadw dy hun yn ddiogel a beth i’w wneud os yw pethau yn mynd o’i le. Dyma gyngor Meic.

To read this article in English, click here

Paid byth nofio ar ben dy hun

Os wyt ti’n ifanc, neu ddim yn nofiwr cryf, yna fe ddylet ti fynd gydag oedolyn sydd yn gallu cadw llygaid a gofalu amdanat ti. Mae nofwyr cryf yn gallu cael i drafferthion hefyd. Felly mae angen i ti sicrhau bod rhywun gyda thi bob tro mewn dŵr agored gan nad all neb helpu os wyt ti’n cael i drafferthion.

Ni ddylet ti yfed alcohol a nofio. Mae’n gallu amharu ar y ffordd rwyt ti’n meddwl os wyt ti’n cael i drafferthion ac mae’n gallu effeithio ar dy allu i bara’n fyw yn y dŵr.

Merch yn gwisgo sbectol haul yn arnofio ar gyfer erthygl diogelwch dŵr

Chwilio am beryglon

Bydda’n ofalus o bethau yn y dŵr fel sbwriel neu chwyn a phlanhigion sydd yn gallu clymu yno ti. Nid yw’n syniad doeth i blymio i mewn os nad wyt ti’n gwybod pa mor ddwfn ydyw neu pa beryglon sydd yn cuddio ynddo. Weithiau bydd yna arwyddion diogelwch neu fflagiau traeth yn agos at ddŵr – cymera sylw!

Efallai nad yw’n bosib gweld llygredd yn y dŵr ond mae’n gallu achosi brech a salwch. Meddylia pa mor lân ydyw, yn enwedig os yw’n afon mewn dinas. Os wyt ti’n gweld stwff gwyrdd yn arnofio ar y dŵr yna cadwa draw. Algâu gwyrddlas yw hwn, ac mae’n ymddangos yn aml ar ôl tywydd poeth. Paid cyffwrdd, ac yn bendant paid nofio ynddo, gall wneud ti’n wael.

Cerhyntau (currents)

Un o beryglon mwyaf dŵr agored ydy cerhyntau. Mae’r rhain yn gallu cuddio o dan y dŵr, i’w gweld uwchben y dŵr neu’n anodd ei gweld, fel cerrynt terfol (rip current). Gall cerrynt bach daro rhywun oddi ar eu traed hyd yn oed. Mae cerhyntau yn anrhagweladwy. Mae’n gallu llusgo ti i mewn i ddŵr dyfnach. Mae’n arbennig o beryglus os wyt ti’n nofio’n agos at raeadrau, coredau (rhwystr ar draws y dŵr) neu rwystrau. Y temtasiwn ydy ceisio nofio yn erbyn y cerrynt i ddianc, ond gall hyn flino rhywun yn sydyn iawn. Paid corddi o gwmpas yn wyllt, cadwa dy egni. Y peth gorau i wneud ydy chwifio dy law a gweiddi am help a cheisio arnofio.

Dŵr oer

Mae dy gorff yn gallu ymateb i ddŵr mewn ffordd beryglus iawn. Mae’n gallu achosi cramp, sydd yn gallu cael effaith ar dy allu i nofio. Os wyt ti’n mynd yn rhy oer mae’n gallu achosi hypothermia (sydd yn argyfwng meddygol). Os wyt ti’n crynu a dy ddannedd yn taro yn erbyn ei gilydd, yna tyrd allan o’r dŵr a chynhesu’n araf wrth lapio i fyny neu wneud neidiau seren neu ymwthiadau (press-ups).

Mae sioc dŵr oer yn gallu digwydd os yw tymheredd y corff yn oeri yn rhy sydyn. Gall hyn orfodi’r corff i gymryd anadl ddofn ac achosi’r galon i guro’n fwy sydyn. Mae hyn yn gallu troi’n beryglus yn sydyn iawn ac achosi pobl i lyncu dŵr a boddi. Dylai’r corff ddod i arfer â’r newid tymheredd yn raddol, wrth gerdded yn araf i mewn i’r dŵr a pheidio plymio i mewn.

Os wyt ti’n cael i drafferthion oherwydd dŵr oer, dal dy law i fyny a gweiddi am help, arnofio a pheidio cynhyrfu nes iddo basio, neu nes bydd rhywun yn dod i helpu. Os yn bosib, meddwl am wisgo siwt ddŵr. Pan yn cymryd rhan mewn gweithgareddau dŵr fel padl fyrddio neu gaiacio – sicrha dy fod di’n gwisgo siaced achub er mwyn arnofio.

Sut i arnofio i fyw

Mae’r RNLI yn annog pobl i arnofio i fyw. Mae chwifio o gwmpas yn wyllt neu geisio nofio yn erbyn y cerrynt yn gallu blino rhywun yn sydyn iawn ac yn rhoi rhywun mewn perygl o foddi. Dylid pwyso yn ôl yn bwyllog, ymestyn y breichiau a’r coesau a’u symud yn ara’ deg. Gwylia’r fideo isod i weld sut mae gwneud.

Mewn argyfwng

Os wyt ti’n gweld rhywun mewn trafferthion yn y dŵr, galwa 999 yn syth a gofyn am help.